วิธีดูและความลับการซ่อมพระแก้ว 25 ศตวรรษทุกขนาด

สำรองพื้นที่

 

สารบัญ

หน้า 3 เข้าประเด็นหลักของกระทู้

 

ผมขอเข้าประเด็นหลักคือ “คุณสมบัติของแก้วโซดาไลม์ซิลิก้าที่ใช้สร้างพระแก้ว ๒๕ ศตวรรษ” ทั้งนี้เพื่อเป็นวิทยาทานแก่คนรุ่นหลัง และแก่ท่านที่กำลังจะซ่อมพระแก้ว 25 ศตวรรษ ท่านจะได้พอทราบขีดจำกัดของเนื้อแก้วที่ใช้สร้างครับ

 

ผมขอสมมุติเองนะครับว่า แก้วโซดาไลม์ซิลิก้าที่ใช้สร้างพระแก้ว ๒๕ พุทธศตวรรษทุกขนาด ตั้งแต่หน้าตักแค่ระดับเซนติเมตร ไปถึงขนาดหน้าตักประมาณ 5 นิ้วครึ่ง ทุกรุ่นทุกสี ทุกๆวัด ทุกๆสำนักสร้างพระแก้ว สามารถแบ่งออกเป็น 100 เกรด หรือ 100 ลำดับคุณภาพ คือคุณภาพที่เรียงลำดับจากดีที่สุด ไล่เรียงลำดับลงมาถึงแย่ที่สุด ดังที่จะขออธิบายดังต่อไปนี้

 

1 ดัชนีการหักเหของแสง

ลำดับที่ 1 ดีที่สุด ลำดับที่ 100 แย่ที่สุด

ไม่ว่าแก้วนั้นจะเป็นสีเดียว เช่น สีใสล้วน สีใสก็จะใสคล้ายๆกับแก้วคริสตัลเกรดประมาณ 24%PbO คือแก้วเกรด “Full Crystal” หรือแก้วคริสตัลที่ผสมตะกั่ว 24% ทั้งผิวภายนอก เนื้อแก้วภายใน รวมทั้งผิวด้านในองค์พระแก้วที่ช่างใช้ลิ่มเดือยกดปั๊มเข้าทางใต้ฐานเข้าในองค์พระ บางรุ่นลิ่มเดือยลึกถึงแค่ท้อง แต่บางรุ่นลึกถึงคอ เนื้อแก้วเหล่านี้ทั้งหมดจะใสสนิทคล้ายน้ำเปล่าที่ใส ไม่มีวุ้นเส้น ไม่มีฟอง ไม่อมเขียว ไม่อมเหลือง ใสสนิทเหมือนเรามองน้ำที่อยู่ในแก้วน้ำดื่มที่แก้วนั้นใส ไม่ขุ่นมัวแม้แต่น้อย. ถ้ามีคุณสมบัติดังด้านบนนี้ที่ผมกล่าวมา จึงจะเรียกว่าลำดับที่ 1

ลำดับที่ 2 ไล่เรียงลงไปถึงลำดับที่ 100 ก็จะค่อยๆแย่ลงไปเรื่อยๆครับ ลำดับที่ 100 ก็พูดง่ายๆว่า แก้วใสอมเหลืองเหมือนมีสนิม แก้วใสอมเขียวไม่รู้ว่าจะเทียบกับอะไรดี แถมด้วยการมีฟองอากาศเล็กบ้างใหญ่บ้าง วุ้นเส้นบ้าง วุ้นขุ่นบ้าง

(มีต่อ)

 

1 ดัชนีการหักเหของแสง (ต่อ)

คราวนี้ถ้าแก้วไม่ใช่สีใสล่ะ เป็นสีเหลืองใสไปถึงสีเหลืองแม่โขงเข้ม, สีเขียวอ่อนๆไปถึงเขียวใสเข้มๆ, หรือสีอื่นๆ ไม่ว่าสีอะไรที่เป็นเชิงเดี่ยว คือสีๆเดียวที่เป็นลักษณะใสล้วน ไม่ว่าจะเข้มแค่ไหนก็มีคุณสมบัติเดียวกัน

ยกเว้นสีลักษณะที่เป็นสีนม สีขาวนม, เหลืองอ่อนนม ไปถึงชาอ่อนนม ไปถึงสีเหลืองแม่โขงนม, สีเขียวอ่อนนม ไปถึงสีเขียวเข้มนม นับรวมถึงสีเขียวสังขยานม* , สีอื่นๆที่มีคำว่านม สีเหล่านี้เป็นสีแก้วเชิงซ้อนชนิด 2 สี** มันส่วนมากจะเป็นสีกึ่งทึบแสงไปถึงทึบแสงด้วยเทคนิคการหลอมเสร็จก็ดี, การแยกเบ้าหลอม 2 สีแล้วใช้ฝีมือช่างม้วนผสม นำแก้วจาก 2 เบ้ามาเป็นเนื้อเดียวกันกาอนลงแม่พิมพ์ด้วยการม้วนแก้วร้อนสีหนึ่งมาม้วนปนกันแก้วอีกสีหนึ่งที่ร้อน* ทำเป็นเนื้อเดียวกันก่อนหยอดลงแม่พิมพ์

อีกเทคนิคหนึ่งคือแก้วสังขยาก็เปลี่ยนจากแก้วร้อนหนึ่งม้วนกับแก้วเย็นอีกสีหนึ่ง * ก่อนหยอดลงแม่พิมพ์* เอาไว้อธิบายภายหลังครับ

(มีต่อ)

 

1 ดัชนีการหักเหของแสง (ต่อ)

ในแก้วที่มีคำลงท้ายว่านม เช่น ขาวนม ชมนม เขียวนม สีอะไรนมก็ตาม ในไทยเราทำในลักษณะนมมากๆ ไปถึงนมเข้มคล้ายนมข้นหวานไปเลย ซึ่งความจริงทางยุโรปหรืออเมริกาเขาทำให้การผสมสีนมลงในแก้วมีระดับไปถึงเกือบใสด้วย ถ้าผมจะเปรียบความใสก็คงต้องดูชิ้นงานเมืองนอก เช่นของลาลีคฝรั่งเศส ซึ่งจะนำมาให้ชมภายหลังนะครับ

แก้วใสนม เขียวนม ชานม น้ำเงินนม ฯลฯ สำหรับในไทย ผมแบ่งจากผสมนมน้อยสุด ไปถึงนมเข้มสุด แบ่งเป็นแค่ 100 ลำดับ แต่ถ้าของลาลีคอาจต้องแบ่งถึง 10,000 ลำดับ

(มีต่อ)

 

ผมขอยกภาพงานแก้วใสนมของลาลีคที่เขาผสมใสอมนมมาให้ทุกท่านได้เห็นนะครับว่า ความจริงแก้วใสนมจริงๆบนโลกแห่งช่างแก้วจริงๆแล้วเป็นอย่างไร แน่นอนในเมื่อไทยเรามาไม่ถึงคำว่าใสนมที่แท้จริง เราก็เลยทำให้นมมันขุ่นไปเลย

นี่ครับชิ้นงานของลาลีค คำว่าใสนมที่ช่างแก้วยุโรปนำมาสร้างชิ้นงานดีๆและเคยใช้สร้างพระแก้วมาแล้วด้วย

 

ในภาพนี้เป็นพระแก้วเนื้อใส ที่ผมแบ่งออกว่า แก้วใสที่ไทยเคยใช้สร้างพระแก้ว ๒๕ พุทธศตวรรษมานั้น แบ่งออกเป็น 100 ลำดับ คราวนี้ก็มาดูครับว่า ท่านจัดว่า แก้วใสของพระแก้ว 25 ศตวรรษองค์นี้ น่าจะอยู่ลำดับที่เท่าไร?

ผมมีรางวัลมอบให้กับทุกท่านที่ทายขึ้นมานะครับ เป็นพระผงสมเด็จเกศไชโย ท่านละ 1 องค์ (หรือต้องการหลายองค์ช่วยแจ้งบนกระทู้นี้ครับ ส่งซองจ่าหน้าที่อยู่ของท่านเองส่งมาที่ สมบูรณ์ ติยะวงศ์สกุล 72/264 ถนนพหลโยธิน ต. คลองหนึ่ง อ. คลองหลวง จ. ปทุมธานี 10210 จำนวนจำกัดมีทั้งหมด 300 องค์)

 

ผมมีจำนวนจำกัด 300 องค์ (ขอได้ไม่เกินบ้านละ 1 - 5 องค์)

 

องค์นี้เป็นองค์ที่ผมร่วมกับโลตัสคริสตัลระยองสร้าง หน้าตัก 9” เริ่มตั้งแต่มกราคม 2550 ถึง เดือน… 2552 จึงสำเร็จ


องค์เดียวกันแต่กัดกรดให้เป็นสีฝ้าทแล้วใช้ไฟส่องจากด้านล่าง


รุ่นเดียวกัน องค์นี้เป็นแก้วใส (กัดกรดให้เป็นใส) เนื้อเหลืองอำพันในเนื้อแก้ว


ซ้ายองค์นี้คือรุ่นที่ผมเป็นเจ้าของโครงการ องค์นี้กัดกรดให้เกือบใส

ขวา ปางประทานพร หัวหน้าแผนก Lost Wax Glass ของโรงงานแก้วโลตัสคริสตัลระยองคือนายปีเตอร์กับผมร่วมกันเป็นเจ้าของโครงการ องค์นี้เป็นสีเขียวในเนื้อ กัดผิวให้ใส

 

อ๊ะ เจอใบเสร็จรับเงินของพระแก้วองค์ตัวอย่างนี้แล้วครับ สำเร็จ ส.ค. 2552 (ค.ศ. 2009) ผมจึงตั้งชื่อ user name ผมใหม่เป็น glassbuddha2009 เฉพาะตัวอย่างนะครับที่ราคานี้ ที่ไม่ใช่ตัวอย่างสูงกว่านี้ 6 เท่าครับ

 

เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2559 ผมไปเยี่ยมเจ้าของโรงงานแก้วเจษฏา สมุทรสาคร ท่านพาผมเดินชมโรงงานแก้วเจษฏาของท่าน ขณะนั้นกำลังผลิตพระแก้วขนาดห้อยคอ เป็นการกดปั๊มขึ้นรูปด้วยแม่พิมพ์แถวเรียง 3 องค์ และกำลังผลิตชิ้นงานแก้วอื่นๆอีกหลายอย่าง มีทั้งโป๊ะแก้วครอบพระ และอื่นๆอีก

หลังจากนั้น ผมยังได้เยี่ยมชมโรงงานทำแม่พิมพ์เหล็กของคุณสาย ซึ่งอยู่ภายในโรงงานแก้วเจษฏานั่นเอง คุณสายยังได้นำพระแก้วหน้าตัก 5” องค์หนึ่งออกมาอวดผม บอกว่า ล๊อตนี้น่าจะเป็นล๊อตสุดท้ายของโรงงานแก้วเจษฏาแล้ว เพราะพี่ชายเขาคือเจ้าของโรงงานแก้วเจษฏากำลังจะเลิกกิจการ ต่อมาอีกไม่ถึง 2 ปี ท่านก็เลิกกิจการจริงๆ

เป็นการปิดตำนานโรงงานแก้วเจษฏา ทายาทคนสำคัญทั้งสองของโรงงานแก้วไท้ยิป เจ้าตำนานสร้างพระแก้วระดับปรามาจารย์อีกท่านหนึ่ง (ที่นอกเหนือจากอาจารย์ของผม)

 

ช่างหยอดน้ำแก้วขนาดเล็ก ม้วนน้ำแก้วติดปลายไม้ซางเหล็ก หยอดลงแม่พิมพ์เหล็กชนิดแถวเดี่ยวเรียงสามองค์ ช่างแก้วคนล่างใช้กรรไกรตัดแยกน้ำแก้วที่ขอบปากแม่พิมพ์


ช่างอีกคนใช้คีมหยิบจับชิ้นงานแถวเดี่ยวเรียงสาม เพื่อนำไปเข้าปากเตาอบ Annealing


ขยายซูมให้เห็นชิ้นงานพระแก้วแถวเดี่ยวเรียงสาม


ซูมๆ


หันภาพขึ้น

 

โรงงานแก้วเจษฏา นี่คืออีกเตาหนึ่ง เตานี้อยู่ในลักษณะยังไม่ได้หลอมแก้ว อีกเตาซึ่งกำลลังหลอมอยู่ก็มีขนาดเท่ากัน สังเกตุพื้นเตาที่ช่างม้วนแก้วต้องใช้เดินไปม้วนแก้วจากปากเบ้า


ท่านเห็นพื้นเตาหลอมแก้วที่ช่างม้วนต้องเดินเข้าประชิดปากเบ้าเพื่อม้วนนำแก้วมาใส่แม่พิมพ์

 

ภาพนี้ผมไปดึงมาจากกระทู้เดิม ที่ผมได้ภาพนี้มายังไง ผมลืมไปแล้วครับ

ที่น่าสังเกตุคือ ผมฟันธงว่า เป็นการผลิตในประเทศไทย คือช่างแก้วเก็บกลับบ้านมา ต่อมานานหลายสิบปี ลูกหลานเอาออกมาขาย เพราะถ้าผลิตในต่างประเทศเขาจะตัดเหลือแต่องค์พระ แยกเป็นองค์เดียว องค์เดียว แล้วฝนใต้ฐานให้เรียบ

 

คุณสมบัติของแก้วที่ใช้สร้างพระแก้ว 25 ศตวรรษลำดับที่ 2

2. เนื้อแก้วละเอียด - หยาบ

2.1 เนื้อแก้วละเอียดมาก
ผมขอสมมุติว่า ภายในเนื้อแก้วที่เราใช้สร้างพระแก้ว อณูที่เรียงตัวคล้ายๆกับอิฐมอญสีแดงส้มที่ช่างปูนที่มีฝีมือดี ได้ก่อกำแพงขึ้นมาด้วยการวางอิฐมอญวางเป็นแถว มีการใช้ปูนซีเมนต์ระหว่างช่องว่างของอิญแต่ละก้อนที่วางกันได้ระเบียบดี